Nếu như Việt Nam có Áo Dài, Hàn Quốc có Hanbok thì Nhật Bản có Kimono. Kimono là một trong những là tinh hoa văn hóa của xứ sở Phù Tang. Kimono đã được lựa chọn là “Quốc phục” của Nhật Bản 1000 năm nay. Người Nhật khi nói về Kimono, họ luôn dành rất nhiều tình cảm ưu ái cũng như sự tự hào, kiêu hãnh. Vậy bộ trang phục truyền thống của Nhật Bản có gì đặc biệt? Du khách hãy tham gia tour du lịch Nhật Bản và cùng chúng tôi tìm hiểu nhé!

Theo tiếng Nhật “Kimono” nghĩa là trang phục, cùng với thời gian và sự thay đổi nó đã trở thành tên riêng cho loại trang phục truyền thống Nhật Bản, một biểu tượng không thể thiếu của nước Nhật. 

Ngược dòng thời gian cùng Kimono

Kimono đã trải qua cả một quá trình dài thay đổi sao cho phù hơp với nền văn hóa của Nhật Bản trong từng giai đoạn.

Thời kỳ Heian: đây là thời kỳ Kimono đầy màu sắn với nhiều lớp áo. Tầng lớp thường dân chỉ có những bộ kimono 12 lớp áo, trong khi giới hoàng tộc có đến 16 lớp khác nhau.

Thời Kamakura: lúc này kinh tế Nhật Bản chủ yếu dựa vào quân sự, những bộ kimono cầu kỳ đã không còn phổ biến như trước mà thay vào đó là những bộ ngắn tay, nhẹ nhàng và đơn giản.

Thời Edo: với sự ảnh hưởng của văn hóa phương Tây, vào thời gian này, những bộ Âu phục dần trở nên phổ biến. Việc mặc kimono hàng ngày không còn nữa. Tuy nhiên, trong giai đoạn này lạ có thêm sự ra đời của Obi – dây thắt lưng cho những bộ kimono.

Thời Meiji: đây là thời kỳ mà phụ nữ bắt đầu đi lăm, không đơn thuần chỉ ở nhà làm việc, vì thế lúc này kimono cũng được thiết kế gọn gàng và đơn giản hơn để thuận tiện cho công việc.

Thời Showa: trong thời gian này, nền kinh tế Nhật Bản được phục hồi sau Thế chiến thứ 2, những bộ kimono bắt đầu được trở nên ưu chuộng trở lai. Mặc dù có sự ảnh hưởng của văn hóa phương Tây (bớt kiểu cách và chi tiết rườm rà) nhưng những bộ kimono vẫn giữ được hình dáng nguyên gốc ban đầu.

kimono 2

Cách may Kimono đặc biệt của người Nhật

Chất liệu kimono được phân biệt theo thời tiết của 4 mùa. Thông thường loại vải được dùng để may là vải lụa nhưng vào mùa hè thì được làm bằng cotton.

Từ tháng 1 đến tháng 5: vì trời lạnh nên sẽ sử dụng vải lót dày bên trong, màu sắc ấm cúng.

Từ tháng 6 đến tháng 9: vì trời nóng nên sẽ không có vải lót mà kimono được may bẳng lụa mát và mỏng nhất.

Cách may kimono cũng khá khác biệt. Một miếng vải dài 12 – 13m và rộng 36-40 cm được cắt thành 8 mảnh đối với nữ hoặc 5 mảnh đối với nam. Những mảnh này sẽ được khâu thủ công lại với nhau để tạo hình dáng cơ bản của kimono. Tất cả mảnh vải sẽ đều được dùng chứ không có mảnh nào vứt đi. Việc chia thành những mảnh nhở này sẽ khiến cho việc sửa chữa được dễ dàng hơn. Những mảnh nào sờn, cũ hoặc hỏng có thể được bỏ ra và may lại.

Kimono của nam giới

Đối với nam giới, kimono thường chỉ được sử dụng vào các dịp lễ tết. Họ mặc kimono vào những lễ cưới hay buổi lễ trà đạo. Kimono của nam và nữ có sự khác biệt về họa tiết. Áo Kimono cho phụ nữ thường có các hoạ tiết hoa, lá và các biểu tượng thiên nhiên khác, phản ánh tình yêu thiên nhiên của người Nhật Bản. Còn Kimono cho nam giới thường không có hoa văn, màu tối, có in gia huy của dòng họ, thường thì màu đen là màu sang trọng nhất. Một bộ trang phục Kimono dành cho nam giới gồm:

kimono nam gioi nhat

Haori: là một loại áo truyền thống của Nhật Bản, có hình dáng khá giống kimono nhưng có chiều dài chỉ tới hong hoặc đùi người mặc. Haori được mặc bằng cách khoác ngoài, để thử tự nhiên, không buộc đai lưng.

Hakama: là một loại quần truyền thống của người Nhật. Hakama giống như nửa quần nửa váy, có ống quần rất rộng, mặc ngoài áo kimono. Ngày này, nam giới Nhật Bản thường mặc quần hakama ở bên ngoài kimono để dễ di chuyển và thoải mái hơn.

Kimono dành cho nữ giới

Có 9 loại kimono khác nhau của phụ nữ Nhật để mặc vào từng dịp cụ thể. 

Furisode

Furisode: là kimono dành cho thiếu nữ còn độc thân. Loại áo này có ống tay áo rộng và dài (thường dài từ 95 đến 115 cm), màu sắc tươi tắn với nhiều hoa văn trang trí và làm bằng vải chất lượng tốt. Loại kimono này thường được mặc vào dịp lễ thành nhân. Khi một cô gái Nhật Bản bước sang tuổi 20, nhiều cha mẹ mua Furisode cho con gái họ để kỉ niệm bước ngoặt trọng đại này. 

Yukata

Yukata: Không cầu kỳ như Furrisode, Yukata là một loại Kimono làm bằng cotton bình thường, dùng để mặc trong mùa hè. Thời xa xưa, áo Yukata chỉ dùng để mặc ở nhà sau khi vừa tắm xong, nhưng ngày nay Yukata rất được ưa chuộng và cả đàn ông lẫn phụ nữ đều có thể mặc được. Yukata thường mang màu sắc cực kì sáng, cách thiết kế đơn giản để các cô gái Nhật có thể mặc mà không cần sự giúp đỡ. Yukata thường được mặc vào ngày Bon-Odori hoặc trong các cuộc hội hè.

houmongi

Houmongi: là loại Kimono được dùng trong những dịp lễ như tham dự đám cưới hay tiệc trà của những người phụ nữ đã có chồng. Khi một người phụ nữ Nhật Bản kết hôn, cha mẹ thường mua cho con gái họ một chiếc Kimono khác, chiếc Houmongi. Houmongi sẽ thay thế vị trí của Furisode.

Tomesode: Với những người phụ nữ đã kết hôn, họ sẽ không bao giờ được măc áo furisode, dù cho họ có li dị chồng đi chăng nữa. Thay vào đó, họ sẽ mặc áo Tomesode, một dạng quần áo Kimono truyền thống với ống tay áo ngắn hơn.

tomesode

Áo Tomesode thường có màu đen, hoặc là nhiều màu khác. Áo Tomesode đen thường được đính gia huy tượng trưng cho họ tộc, đây là dạng áo Kimono chỉ mặc vào các dịp lễ trang trọng (như là đám cưới hoặc đám tang của họ hàng).

Mofuku: Toàn bộ chiếc Kimono loại này có màu đen. Mofuku chỉ được dùng để đi dự đám tang của họ hàng gần.

Komon: có thể mặc vào ngày thường, được trang trí toàn bộ bởi các họa tiết nhỏ, nhẹ nhàng.

Tsumugi

Tsumugi: loại Kimono dành cho tầng lớp nông dân và thường dân nên khá đơn giản. Tsumugi được trang trí theo dạng hoa văn chạy dọc theo thân và lưng áo rồi gắp nhau ở đỉnh vai. Được mặc vào các buổi tiệc tùng trà đạo, cắm hoa và đám cưới của bạn bè.

Tsukesage

Tsukesage: là loại Kimono chuyên được mặc và các buổi tiệc tùng, trà đạo, cắm hoa và đám cưới bạn bè. Chiếc áo được trang trí theo dạng hoa văn chạy dọc theo thân và lưng áo rồi gặp nhau ở đỉnh vai.

Shiromaku

Shiromaku: là bộ kimono cầu kỳ nhất – được mặc trong lễ cưới của các cô gái. Shiromaku có áo rất dài, có thể chạm đất và tỏa vòng tròn. Vì thế, cô dâu phải có sự giúp đỡ của người khác mơi có thể đi lại được. Màu duy nhất của loại kimono này là màu trắng – tượng trưng cho sự tinh khiết của cô dâu về cả thể xác lẫn tinh thần.

Trên đây là 9 kiểu kimono mà phụ nữ Nhật Bản sẽ mặc trong suốt cuộc đời mình. Dù cho có phát triển hiện đại đến chăng nào đi nữa, người Nhật Bản vẫn luôn coi trọng những giá trị truyền thống của mình, trong đó sẽ luôn có Quốc phục Kimono này!

Phụ kiện đi kèm với Kimono

Thắt lưng (Obi):

Một cái obi dành cho kimono phụ nữ thường có chiều dài khoảng 4m và chiều rộng khoảng 60cm. Obi được quấn 2 vòng quanh thắt lưng và thắt ở phía sau lưng. Các phụ kiện kèm theo obi:

that lung Obi

– Koshi-himo Koshi-himo là vòng dây đầu tiên quấn quanh thắt lưng.Nó được làm từ những sợi tơ nhuộm màu rồi bện lại như dây thừng.

– Date-jime là sợi dây thứ hai buộc quanh áo kimono, phủ lên trên sợi dây koshihimo.

– Obijime Là sợi dây thừng buộc phía trên bề mặt của obi,nó có nhiều màu sắc khác nhau và màu được chọn thường làm nổi bật chiếc obi.

– Chocho: Nơ bướm Chocho là chiếc nơ được gắn ở đằng sau obi, nhìn thì nó có cấu tạo phức tạp nhưng thực chất rất dễ mang. Chocho gồm hai phần bản rộng và phần nơ. Phần bản rộng có chiều dài 5 feet, chiều rộng là 6 inch, nó được quấn hai vòng quanh thắt lưng rồi được nhét vào phía trong. Phần nơ có một cái móc gắn để gắn vào vào obi.

Kaku và Heko obi đi kèm với kimono của nam. Kaku là obi dành cho các bộ kimono nam thông thường, đươc may bằng vải cotton, có chiều dài là 3,5 inch. Heko là obi mềm được dành cho các bộ yutaka.

– Taiko-musubi: Một dạng thắt lưng khác, được phát minh từ thời Edo, cũng được sử dụng như obi và rất được ưa chuộng.

– Dây cài lưng: Vào thời đại Meiji, người Nhật chế tạo ra một vật gọi là dây cài lưng (obi-jime và obi-age).

Việc sử dụng những dây cài này với nhiều loại kiểu dáng và màu sắc khác nhau đã trở thành một cách để chứng tỏ gu thời trang của người Nhật.

Trâm cài đầu: Vật này dành riêng cho phụ nữ. Thời xưa, mỗi khi mặc áo kimono, phụ nữ Nhật thường điểm tô cho mái tóc của mình bằng những chiếc trâm này. Ngày nay, bạn có thể thay thế chiếc trâm bằng nơ, dây buộc tóc…

guoc go Nhat BanGuốc gỗ: được sử dụng rất phổ biến tại Nhật cách đây một thế kỉ, guốc của đàn ông thường to, có góc cạnh và thấp, guốc của phụ nữ thì ngược lại, tức là nhỏ nhắn và tròn. Thời xưa, người Nhật không đóng guốc mà họ “đẽo” guốc, tức là họ sử dụng những súc gỗ to để gọt đẽo thành đôi guốc mộc.

Cách mặc Kimono

Việc mặc Kimono truyền thống rất mất thời gian và thường một người không thể tự làm, vì thế cần phải có người giúp. Mặc Kimono thường mặc juban – một loại áo kimono lót để bảo vệ kimono khỏi dơ, sau đó cuốn bên phải vào trước, bên trái vào sau và thắt lại bằng thắt lung Obi làm bằng lụa. Nếu quấn bên trái trước nghĩa là sắp đi dự tang lễ.

Người Nhật mặc kimono mấy lần trong đời?

Được biết, người Nhật mặc kimono tối thiểu 4 lần trong đời đó là: ngày lễ 753, lễ trưởng thành, kết hôn và lễ tang.

Ngày tết thiếu nhi 753 được coi là ngày đầu tiên mặc kimono trong đời của các em bé Nhật.

kimono 1

Theo phong tục của người Nhật, 3 tuổi, 5 tuổi, 7 tuổi là độ tuổi may mắn nhất của các em nhỏ. Vì thế, mỗi năm cứ tới ngày 15 tháng 11, các bé gái 3 hoặc 7 tuổi và các bé trai 5 tuổi đều mặc bộ kimono truyền thống, cùng với bố mẹ tới các ngôi đền đề cầu nguyện. Sau khi lễ cầu nguyện kết thúc, các bậc phụ huynh thường mua cho con kẹo ngàn tuổi được bọc trong giấy có hình rùa hoặc hạc, con vật tượng trưng cho trường thọ, với ước nguyện con cái mình sẽ có cuộc sống yên ấm suốt đời.

kimono 3

Lễ trưởng thành là một ngày lễ lớn tại Nhật Bản nhằm cầu phúc cho những thanh niên nam nữ tròn 20 tuổi. Trước duy tân Minh Trị, ngày 15 tháng Giêng âm lịch được lấy làm ngày lễ trưởng thành nhưng sau khi người Nhật bỏ lịch âm thì đổi thành ngày 15 tháng 1 dương lịch và từ năm 2000 trở đi lại sửa thành thứ Hai của tuần thứ hai tháng 1 hằng năm. Vào ngày này, chính phủ Nhật Bản sẽ tổ chức lễ trưởng thành cho những thanh niên tròn 20 tuổi và cấp giấy chứng nhận, với ý nghĩa nhắc nhở họ trở thành người lớn và có trách nhiệm với gia đình, xã hội.

Chiếc kimono trong lễ trưởng thành mang theo cả những lời chúc phúc và tán dương của gia đình dành cho những chàng trai, cô gái tròn 20 tuổi. Mặc dù họ đã từng mặc kimono trong lễ 753 nhưng tới lễ trưởng thành mới là lần đầu tiên họ cảm nhận được tuổi thanh xuân căng tràn sức sống khi mặc chiếc kimono trên người.

Chiếc kimono đẹp nhất mà những thiếu nữ Nhật Bản được mặc đó là kimono trong ngày cưới. Nếu như kimono bình thường chỉ mất một tuần để làm xong thì kimono dành cho cô dâu với những hoa văn tỉ mỉ thêu ở phía trước phải mất khoảng một tháng để hoàn thành.

Ngoài lễ 753, lễ trưởng thành, kết hôn và tang lễ, người Nhật Bản cũng thường xuyên mặc kimono vào những ngày tết cổ truyền, lễ hội hoặc những dịp đặc biệt.

Các bộ trang phục Kimono truyền thống của Nhật Bản vô cùng độc đáo, là một trong những điểm hấp dẫn tạo nên sự phong phú, đa dạng của văn hóa Nhật Bản 

Kimono là một điểm nhấn đặc sắc trong văn hóa của người Nhật và cũng là điểm tạo nên sự cuốn hút cho các tour du lịch Nhật Bản tới các khách du lịch bốn phương. Nếu có dịp được đến Nhật Bản, du khách hãy ướm thử bộ quốc phục này và được tận tay chạm vào để có thể cảm nhận được sự tinh tế, quý phái trong từng đường may, thớ vải.