Nhiều người nghĩ rằng du lịch Hồng Kông là để shopping, hoặc cùng lắm là để ngắm cảnh đường chân trời tràn ngập những tòa cao ốc sáng trưng phản chiếu muôn sắc màu trên một vịnh biển tuyệt đẹp. Xứ Hương Cảng này đã từ lâu được biết đến là một mảnh đất hiện đại. Thế nhưng, những năm gần đây, Hồng Kông đang nỗ lực để trở thành một trung tâm nghệ thuật mới của châu Á.

Hồng Kông vốn không nổi tiếng là điểm đến du lịch đúng nghĩa, nơi này không sợ hữu những quanh cảnh thiên nhiên hung vĩ, kỳ thú, những công trình kiến trúc cổ kính hay hóa lệ… Và Hồng Kông cũng không phải nơi chứa đựng những nét văn hóa nghìn năm cổ xưa hay với khung cảnh thanh bình, ấm áp khiến du khách hoài niệm và chìm đắm. Chính vì vậy, trong suy nghĩ của nhiều người, sẽ chẳng ai đến với Hồng Kông vì vẻ đẹp thiên nhiên hay tìm đến một nơi để nghỉ ngơi, thư giãn. 

Nhưng Hồng Kông không đơn giản như vậy, trong những năm gần đây, Hồng Kông đang dần trở thành một trung tâm văn hóa, nghệ thuật lớn nhất của Châu Á. Với những người có con mắt nhạy cảm với nghệ thuật đến với Hồng Kông hôm nay sẽ bắt gặp nhiều bất ngờ thú vị, đủ để nhớ về một mảnh đất không chỉ như một thiên đường mua sắm hay chốn phồn hoa phù phiếm.

hong kong 3

Nghệ thuật ở khắp nơi

Ai nói rằng để tìm kiếm những không gian nghệ thuật, ta nhất định phải tìm đến các viện bảo tàng? 

Ở Hồng Kông, nghệ thuật có mặt ở khắp nơi. Tại những quán cà phê và nhà hàng, nơi người ta thỏa sức thể hiện sự sáng tạo qua cách bài trí bàn ghế, qua màu sơn tường, hay các vật dụng trang trí đặc sắc. Ở ngoài phố, nơi đôi khi ta vẫn bắt gặp một bức tranh cổ động trên tường, hay những cửa hàng có biểu hiệu độc đáo. Và ngay cả trên những con phố lớn, với những tòa cao ốc tưởng chừng khô khan nhưng mỗi thiết kế đều chứa đựng một điều gì đó đặc biệt khiến ta chú ý: chẳng hạn như những ô cửa kính có hình dạng đồng xu, hay hình cỗ quan tài…

hong kong 4

Các trung tâm mua sắm cũng có thể gây bất ngờ cho du khách với những bức tường trang trí đầy nghệ thuật phía bên trong, hay các tác phẩm nghệ thuật đương đại ở bên ngoài, hay vẻ đẹp tinh tế của những hành lang nghỉ với những khoảng xanh hợp lý và bố trí ghế ngồi bắt mắt. Bằng cách lợi dụng ánh sáng với thiết kế cửa kính trong suốt, hay những khoảng giếng trời đầy ngẫu hứng, người ta tạo nên những khoảng không gian mát mắt, làm dịu đi cảm giác nặng nề khô khan của các trung tâm thương mại.

Thế nhưng, nếu xét về nghệ thuật công cộng, không đâu làm du khách thích thú hơn những ga tàu điện. Chính tại nơi tưởng như chỉ dành cho việc di chuyển từ nơi này đến nơi khác ấy, du khách có thể bắt gặp những không gian sắc màu đơn giản, mà đầy tràn bất ngờ thú vị. Vẻ đẹp ấy được tạo nên nhờ sự phối hợp màu sắc giữa gạch lát tường và gạch lát sàn – tưởng như ngẫu hứng nhưng thực ra lại là một sự sắp đặt đầy tính toán. Đặc biệt hơn, du khách sẽ rất thích thú với cách người ta sử dụng những màu sắc tươi sáng để làm gạch lát tường, như màu hồng, màu tím, màu cam, hay xanh da trời. Và đôi khi người ta còn làm triển lãm ngay trong khu vực đường thông nhau giữa các ga tàu nữa, như một triển lãm tranh giấy về hình ảnh một Hồng Kông thường nhật, hay triển lãm khác về nghệ thuật in ấn và sắp chữ mà du khách tình cờ bắt gặp trên đường đi.

Bởi vì nghệ thuật ở trong tâm

Dẫu có làm ra vẻ giống như một sự sắp đặt tình cờ, thì nghệ thuật cũng không tự dưng xuất hiện ở bất cứ đâu. Đặc biệt, khi nó hiển hiện ở chốn công cộng, thì sự xuất hiện của nghệ thuật càng không thể là ngẫu nhiên.

hong kong 6

Nếu có dịp đi qua một đường thông ga trên cao (nơi kết nối các ga tàu điện ngầm với nhau dành cho người đi bộ), du khách bất ngờ vô cùng khi bắt gặp những tấm bảng in tranh vẽ của các em thiếu nhi đoạt giải trong một cuộc thi vẽ địa phương vào mùa hè năm 2013. Bên dưới các bức tranh có ghi rõ họ tên của từng người đoạt giải, như một cách để tôn vinh năng khiếu hội họa của các em. Những bức tranh với nét vẽ con trẻ đầy hồn nhiên ấy làm sống động cả quang cảnh con đường thông ga đầy tối tăm, buồn tẻ. 

hong kong 7

Những bức tranh hay áp phích tuyên truyền chốn công cộng cũng sẽ khiến du khách thích thú vô cùng. Cho dù du khách là người không để ý mấy tới các hình thức tuyên truyền chốn công cộng, nhưng những bức tranh cổ động ở đây sẽ khiến du khách phải dừng bước mà ngắm nghía và tìm hiểu thông điệp đằng sau chúng. Đó là bởi những bức tranh ấy thường mang màu sắc rất tươi sáng, bắt mắt, với nét vẽ độc đáo. Có những bức tranh mang nét vẽ rất trẻ thơ. 

Sự quan tâm của chính quyền Hồng Kông đối với nghệ thuật có thể thấy được bằng mắt thường nếu như ta chú ý quan sát quang cảnh ở các công trình công cộng, nhưng không chỉ có thế. Theo một bài báo trên tờ New York Times xuất bản tháng 5-2013, cơ chế thị trường tự do của Hồng Kông và việc chính phủ miễn thuế cho các tác phẩm nghệ thuật được nhập khẩu về Hồng Kông hay xuất khẩu sang nước ngoài đã góp phần thu hút các cơ sở nghệ thuật nước ngoài mở thêm chi nhánh ở Hồng Kông. Tờ báo này còn nhận định rằng Hồng Kông trong vài năm gần đây đang chứng kiến một cuộc cách mạng chấn hưng nghệ thuật.

Chính quyền Hồng Kông vào năm 2013 đã cho thấy sự chịu chi của mình khi công bố dự án đầu tư 2.8 tỷ USD vào một trung tâm văn hóa mới rộng 40 hécta được đặt tên là Quận Văn Hóa Tây Cửu Long (West Kowlooon Cultural District). Tại đây, người ta sẽ cho xây rất nhiều nhà hát và rạp chiếu phim cũng như các địa điểm trình diễn khác, và điểm nhấn của khu vực này là một viện bảo tàng nghệ thuật đương đại có tên M+ dự kiến sẽ được mở cửa vào năm 2017. Đây là dự án văn hóa nghệ thuật lớn nhất tại Hồng Kông cho đến thời điểm hiện tại, thể hiện nỗ lực của chính quyền Hồng Kông trong việc xóa bỏ những định kiến cũ về một Hồng Kông thiếu bản sắc văn hóa. Tuy nhiên, chính sự nhiệt tâm của người dân Hồng Kông đối với đời sống nghệ thuật đã khiến chính quyền nhận ra tầm quan trọng của một sự đầu tư đúng đắn. Sự hưởng ứng nồng nhiệt của người Hồng Kông đối với các hoạt động văn hóa có thể khiến du khách khi đến đây sẽ bất ngờ.

hong kong 8

Nếu du khách có mặt ở Hồng Kông đúng vào dịp tổ chức Liên hoan Nghệ thuật Hồng Kông, một chuỗi sự kiện thường niên trong đó người ta tổ chức trình diễn kịch nghệ, opera, âm nhạc dân tộc và âm nhạc quốc tế. Khu vực tổ chức liên hoan đông nghẹt người vào khoảng một buổi chiều cuối tuần. Cho dù là không có thời gian để tham dự một buổi trình diễn nào, nhưng chỉ chứng kiến dòng người xếp hàng rất dài để vào xem một buổi biểu diễn nhạc kịch, trong lòng du khách cũng cảm thấy rộn ràng trước không khí náo nhiệt và đầy hào hứng nơi đây.

Một điểm nữa đáng chú ý là các rạp chiếu phim ở Hồng Kông luôn khá đông khách, dù những bộ phim chủ yếu là các tác phẩm thiên về nghệ thuật. Kết thúc bộ phim, nhiều khán giả còn nán lại xem gần hết phần credits cuối cùng như một cách tri ân những người đứng đằng sau thành công của bộ phim, một điều ít nơi nào có được.

Tham gia tour du lịch Hồng Kông và khám phá trung tâm nghệ thuật mới chắc chắn sẽ khiến du khách phải ngỡ ngàng và thích thú.